Łomża to miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, nad rzeką Narew . Leży na historycznie największej ziemi Mazowsza – Globu Łomżyńskiej. Łomża to miejscowość położona na zwłaszcza pięknej skarpie nad brzegami rzeki Narwi, nieopodal bagiennych obszarów Biebrzy i rozlewisk Pisy. Przez obcokrajowców nazwa miasta jest wymawiana jako Lomza. Spacerując ulicami Łomży warto zwiedzić zabytkową katedrę św. Michała Archanioła, rynek wraz z ratuszem stanowiący najstarszą część ośrodki miejskie oraz cmentarz – nekropolię trzech różnych religii: rzymskokatolickiej, ewangelicko-augsburskiej i prawosławnej. Nazwa Łomża sięga zamierzchłej historii. W związku z jej genezą Zygmunt Gloger pisze m.in. że: Ludzie mieszkający w lasach i żyjący z myślistwa, pasterstwa i rybołówstwa nie mieli potrzeby budowania zamków, bo przyrodzoną i najbezpieczniejszą ich warownią zostały zawalone łomami starych drzew gąszcze leśne. Według prof. Karola Zierhoffera nazwa (Łomża) oznaczała przypuszczalnie miejsce, gdzie był jakiś łom, jakieś pokruszone bloki kamienne bądź połamane przez wiatr drzewa.
Łomża znajduje się w północno wschodniej Polsce, w przybliżeniu 150 km od Warszawy i 81 km od Białystoku. Poprzez Łomże przepływa rzeka Narew i od 1999jest w Wojewodztwie Podlaskim. Przedtem było stolica Województwa Łomżyńskiego (1975–1998). Od 1925 jest również centrum Diecezji Łomżyńskiej siedzibą jej biskupa.
Łomża jest jednym z kluczowych centrów ekonomicznych, edukacyjnych i kulturalnych północno wschodniego regionu Mazowsza jak również jednym z trzech podstawowych miast Województwa Podlaskiego (obok Białegostoku i Suwałk). Od miasta bierze też nazwę duży obszar chronionej przyrody Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi. Miasto jest znane również z produkcji piwa w Browarze Łomża.
Łomża został założony około X wieku, na miejscu obecnej wsi zwanej Stara Łomża. Pierwsze wspomnienie o mieście w urzędowych zapiskach datuja sie na XIV wiek. Łomża otrzymała prawa miejskie w 1428 i została ważnym politycznym i ekonomicznym centrum aż do XVI wieku.
Polski książę Bolesław IV Kędzierzawy w XII wieku w Łomży swój zamek. W 1444 miasto zostało przyznane zwolnienie od podatku tranzytu na rzece Narew przyczyniając się do jego dalszego rozwoju. W 1556 r. Łomża otrzymała od Zygmunta Augusta przywilej na trzy jarmarki, co potwierdził też Zygmunt III. Miejscem targów i jarmarków był Rynek, na którym skupiało się życie gospodarcze miasta. W 1618 wielki ogień zniszczył znacząca większość aglomeracje a sześć lat w przyszłości, epidemia zabiła pięć,021 ludzi, dziesiątkujących w ten metodę jego populację. Serie katastrof (szwedzki najazd i Kozackie ataki) doprowadziły do jego szybkiego upadku.